Krijgsgevangen

Nederlandse militairen in Duitse krijgsgevangenschap 1940-1945

Ontsnappingspoging 11-05-1941

Op 11 mei 1941 doen de twee Poolse luitenants Surmanowicz en Chmiel een ontsnappingspoging. Ze zitten beide in een cel voor eenzame opsluiting, die zich bevindt aan de achterkant van het Duitse wachtgebouw met uitzicht op de binnenplaats van de gevangenen.

1. Binnenplaats met zicht op de cellen voor eenzame opsluiting

De cellen bevinden zich in de aanbouw maar ook rechts naast het trapje in het grote gebouw. Ze weten de deuren van de cel te openen en komen op de gang met de deur naar de binnenplaats. Ook deze deur weten ze te openen. Vanuit het grote gebouw rechts – waar gevangenen hun kamers hebben – wordt een lang touw naar beneden gelaten. Dit touw bestaat uit aan elkaar geknoopte beddelakens met het bekende blauw-witte ruitjespatroon. Ze klimmen een 12-tal meters omhoog, totdat ze een rand van 10-12 cm bereiken. Op deze rand gaan ze langzaam in de richting van het dak van het Duitse wachtgebouw. Dit is het puntdak wat op de foto te zien is. Ze gaan verder naar voren en komen via een dakraampje terecht op de zolder van het wachtgebouw.

Het touw wordt losgelaten en ze halen het naar binnen. Ze hebben het nodig voor de afdaling langs de buitenkant van het gebouw.

2. Terras aan de zuidzijde met rechts het wachtgebouw

Op bovenstaande foto is duidelijk te zien, dat het Duitse wachtgebouw als het ware tegen het kasteel geplakt zit. Helemaal rechts is een schacht te zien. Achter deze schacht zullen de mannen via het touw afdalen vanuit de zolder. Er komen namelijk 2 ramen uit op de voorkant van het gebouw. Deze afdaling is zeker 35 meter en zeker niet zonder gevaar. Maar als het lukt, dan is men bijna in de achtertuin van de woningen aan de voet van het kasteel. Ze hebben dan een goede kans om weg te komen.

Helaas maken de schoenen nogal veel geluid langs de buitenkant van het Duitse wachtgebouw en een van de wachten kijkt uit het raam om te zien wat er aan de hand is. Hij ziet een bungelend touw met daaraan twee Poolse ontsnappers. Uiteraard wordt er meteen alarm geslagen en worden beide mannen gevangen genomen en krijgen ze een aantal weken eenzame opsluiting als straf. Jaren na de oorlog verklaarde een van de Poolse ontsnappers, dat de wacht “Hände hoch” had geroepen. Wijselijk had hij dat maar niet gedaan, hangend aan het touw. Uiteraard werden ook van deze ontsnappingspoging foto’s gemaakt. Twee foto’s hiervan heb ik in mijn collectie en toon ik hier.

3. Vanuit de stad is het touw duidelijk te zien

4. Duidelijk zijn de aan elkaar geknoopte beddelakens te zien.

Bronnen:

Collectie Johan van Hoppe: 3 en 4